خوردن سیتریزین در بارداری و شیردهی

خوردن سیتریزین در بارداری به صورت قرص یا شربت ممکن است که نیاز شود؛ در این مقاله مهم ترین نکات را درباره ی خوردن این دارو در بارداری به شما توضیح می دهیم.

اطلاعات عمومی درباره داروی سیتریزین

معروف ترین نام تجاری سیترین Cetirizine، زیرتک است، که رده بندی آن در استرالیا (TGA) گروه B2 است، و در سازمان غذا و دارو (FDA)، هنوز به طور رسمی در هیچ گروهی قرار نگرفته است.

سیتریزین نوعی آنتی هیستامین نسل دوم است که با کاهش سطح هیستامین (ماده شیمیایی طبیعی بدن) عمل می کند. هیستامین می تواند موجب بروزعلائمی مانند عطسه، خارش، اشک ریزی، و آب ریزش بینی شود.
سیتریزین برای درمان علائم سرماخوردگی یا آلرژی مانند عطسه، خارش، اشک ریزش چشم و آب ریزش بینی به کار می رود.

موارد استفاده سیتریزین 

– رینیت آلرژیک دائمی (آلرژی همیشگی بینی)
– رینیت آلرژیک فصلی (تب یونجه)
– کهیر مزمن با علت ناشناخته
– آسم آلرژیک
– کهیر ناشی از عوامل فیزیکی
– درماتیت آتوپیک (اگرما)

عوارض جانبی و شایع سیتریزین

درصورت مشاهده هرگونه عارضه جدی یا علائم واکنش آلرژیک زیر، سریع به اورژانس مراجعه کنید:

– کهیر (به ویژه نوع مزمن)
– دشواری در تنفس
– ورم صورت، لب ها، زبان یا گلو

درصورت بروز هر یک از موارد زیر با پزشک خود تماس بگیرید:
– تپش قلب سریع، شدید یا نامنظم
– احساس ضعف عمومی، لرزش بدن یا بی خوابی
– بی قراری شدید یا حالت بیش فعالی
– گیجی یا منگی
– اختلال در بینایی
– کاهش یا قطع کامل ادرار

عوارض خفیف تر و شایع تر سیتریزین ممکن است شامل موارد زیر باشد:
– خواب آلودگی یا سرگیجه
– احساس خستگی
– خشکی دهان
– گلودرد یا سرفه
– تهوع یا یبوست
– سردرد

نکته مهم: این فهرست کامل نیست و ممکن است عوارض دیگری نیز بروز کند. درصورت مشاهده هر علامت غیرعادی یا آزاردهنده حتما با پزشک خود مشورت کنید.

تداخلات دارویی با سیتریزین

مصرف همزمان سیتریزین با برخی داروها ممکن است باعث تداخل دارویی شود. برای اطمینان از ایمنی مصرف، لطفا نکات زیر را رعایت کنید:

– لیست کامل داروهای خود را به پزشک ارائه دهید. این فهرست باید شامل تمام داروهای تجویزی، داروهای بدون نسخه، ویتامین ها، مکمل های گیاهی و معدنی باشد.

– پیش از شروع مصرف هر داروی جدید (حتی مسکن های ساده یا مکمل های غذایی) حتما با پزشک خود مشورت کنید.

هشدار مهم درمورد مصرف سیتریزین

– اختلال در هوشیاری: سیتریزین ممکن است باعث خواب آلودگی یا کاهش تمرکز شود. بنابراین هنگام رانندگی یا انجام فعالیت هایی که نیاز به هوشیاری دارند، احتیاط کنید.

– تداخل دارویی: درصورت مصرف سایر داروهای خواب آور (مانند مسکن ها، آرام بخش ها یا داروهای سرماخوردگی و آلرژی، داروهای ضدافسردگی و اضطراب) حتما به پزشک خود اطلاع دهید، چون مصرف هم زمان آن ها با سیتریزین ممکن است خواب آلودگی را افزایش دهد.

– پایش علائم: درصورت عدم بهبود، تشدید علائم یا بروز تب با پزشک تماس بگیرید.

– خارش پس از قطع مصرف: در موارد نادر، قطع دارو پس از استفاده طولانی مدت ممکن است منجر به خارش شدید شود که در این صورت باید با پزشک مشورت کنید.

پیش از مصرف سیتریزین باید به نکات زیر توجه کنید:

•  درصورت حساسیت به سیتریزین یا تجربه واکنش نامطلوب به آن، از مصرف این دارو خودداری کنید.
•  پیش از مصرف، پزشک خود را از تمامی شرایط پزشکی خود مطلع سازید، به ویژه اگر بیماری کلیوی یا کبدی دارید.
• سیتریزین معمولا برای بارداری ایمن درنظر گرفته می شود، اما درصورتی که باردارهستید یا قصد بارداری دارید، حتما پزشک را مطلع کنید. سیتریزین همچنین می تواند وارد شیر مادر شود و ممکن است برای نوزاد شیرخوار زیان بار باشد. بنابراین در دوران شیردهی بدون اطلاع پزشک از آن استفاده نکنید.
•  این دارو برای درمان کهیر مزمن با علت ناشناخته در بزرگسالان و کودکان بالای 6 ماه تجویز می شود.
•  افراد سالمند ممکن است به دوز کمتری از دارو نیاز داشته باشند. به هر حال، دستور پزشک را دقیق رعایت کنید.

نحوه مصرف سیتریزین

سیتریزین را فقط مطابق دستور روی برچسب دارو یا طبق تجویز پزشک مصرف کنید. دارو را بیش از مقدار یا مدت توصیه شده استفاده نکنید.  مصرف دارو با معده خالی مورد ندارد.
شکل جویدنی دارو را حتما باید قبل از بلعیدن به طور کامل بجوید.  محلول خوراکی سیتریزین را با قاشق یا پیمانه ی مخصوص اندازه گیری کنید، قاشق غذاخوری برای این کار مناسب نیست.

درصورت فراموش کردن یک دوز از دارو چه باید کرد؟

اگر یک نوبت از مصرف سیتریزین را فراموش کردید به محض یادآوری آن را مصرف کنید. ولی درصورت نزدیک بودن زمان نوبت بعدی، دوز فراموش شده را نادیده بگیرید و دارو را در زمان مقرر مصرف کنید. همچنین برای جبران دوز فراموش شده، داروی اضافه مصرف نکنید.

درصورت مصرف بیش از حد (اوردوز) سیتریزین چه اقداماتی لازم است؟

درصورتی که فکر می کنید بیش از مقدار مجاز دارو مصرف کرده اید، سریع به مراکز درمانی یا اورژانس مراجعه کنید.
از جمله علائم مصرف بیش از حد داروی سیتریزین می توان به بی قراری یا کلافگی اشاره کرد، که ممکن است با احساس خواب آلودگی شدید همراه باشد.

خوردن سیتریزین در بارداری

این دارو نباید در دوران بارداری استفاده شود، مگر این که فایده آن بیشتر از خطرات احتمالی برای جنین باشد.

مطالعات روی حیوانات هیچ مدرکی از ناهنجاری های هنگام تولد یا اثرات مضر بر بارداری، رشد جنین، زایمان و رشد پس از تولد نشان نداده اند. با این حال درمورد استفاده از این دارو در دوران بارداری انسان، داده های کنترل شده و کافی در دسترس نیست.

مصرف سیتریزین در دوران شیردهی

– این دارو در دوران شیردهی باید با احتیاط مصرف شود.
– یراساس توصیه برخی از کارشناسان باید از مصرف این دارو در دوران
شیردهی پرهیز کرد.
– سیتریزین وارد شیر مادر می شود، و میزان غلظت دارو در شیر مادر حدود 25 درصد تا 90 درصد غلظت آن در پلاسمای خون مادر گزارش شده است.

خلاصه ای از مصرف سیتریزین در دوران شیردهی

مصرف گه گاه و دوز کم از سیتریزین در دوران شیردهی قابل قبول است. با این حال، مصرف دوزهای بالا یا استفاده طولانی مدت ممکن است عوارض زیر را به همراه داشته باشد:

• باعث خواب آلودگی و سایر عوارض در نوزاد شود.
• باعث کاهش تولید شیر مادر شود، به ویژه اگر همراه با داروهای ضداحتقان مانند سودوافدرین مصرف شود.
• طبق روش های بین المللی، سیتریزین درصورت نیاز به یک آنتی هیستامین در دوران شیردهی، یک گزینه قابل قبول به حساب می آید. همچنین از این دارو برای کاهش درد مزمن پستان در دوران شیردهی با موفقیت استفاده شده است.

استفاده از قطره چشمی سیتریزین توسط مادر، خطر چندانی برای نوزاد شیرخوار ایجاد نمی کند. برای کاهش قابل توجه میزان داروی منتقل شده به شیر مادر پس از استفاده از قطره چشمی، به مدت یک دقیقه یا بیشتر روی مجرای اشکی در گوشه چشم فشار وارد کرده و سپس باقی مانده دارو را با یک دستمال پاک کنید.

سطح دارو در بدن مادر

سه مادری که به طور کامل به نوزادان 5 تا 6 ماهه خود شیر می دادند، روزانه 10 میلی گرم سیتریزین به صورت خوراکی مصرف می کردند. از هر مادر، نمونه شیر قبل از مصرف یک دوز دارو و در زمان های 1، 2، 4، 6، 8، 10، 12 و 24 ساعت پس از مصرف گرفته شد.

بیشترین غلظت دارو در شیر، به طور میانگین 49 میکروگرم در لیتر بود که حدود 2 ساعت پس ازمصرف دارو مشاهده شد. میانگین غلظت دارو در شیر در طول 24 ساعت برابر با 21.1 میکروگرم در لیتر بود.

بر این اساس، نوزادی که به طور کامل از شیر مادر تغذیه می کند، روزانه حدود 3.1 میکروگرم دارو به ازای هر کیلوگرم وزن بدن دریافت می کند، یعنی معادل تنها 1.77 درصد از دوزی که مادر مصرف کرده است.

اثر سیتریزین بر نوزادان شیرخوار

در یک پژوهش پیگیری تلفنی، مادرانی که از آنتی هبستامین های مختلف استفاده می کردند گزارش دادند که حدود 10 درصد از نوزادانشان دچار بی قراری یا دل درد (کولیک) شدند و 1.6 درصد نیز دچار خواب آلودگی بودند. با این حال، هیچ کدام از این واکنش ها به حدی نبود که نیاز به مراجعه پزشکی داشته باشد.

موارد بالینی مصرف سیتریزین در شیردهی

مورد اول: مادری که نوزادش را شیر می داد، برای درمان پمفیگوس تحت درمان با پردنیزولون خوراکی و سیتریزین 10 میلی گرم روزانه قرار گرفت. نوزاد در هشت هفتگی و پس از آن، رشد طبیعی خود را ادامه داد.

مورد دوم: مادری مبتلا به نارکولپسی، در دوران بارداری و پس از زایمان از فلوکستین و سیتریزین 5 میلی گرم روزانه استفاده می کرد. نوزاد به جز 4 ساعت پس از هر دوز اکسیبات، با شیر مادر تغذیه می شد. ارزیابی های رشد نوزاد در 2، 4 و 6 ماهگی به طور کامل در محدوده طبیعی بود.

مطالعه روی سه مادر: سه مادر که در دوران شیردهی روزانه 10 میلی گرم سیتریزین مصرف می کردند، هیچ عارضه جانبی در نوزادان 5 تا 6 ماهه خود گزارش ندادند.

پژوهش بزرگ تر روی 31 مادر: برای 61 درصد از نوزادان هیچ عارضه ای گزارش نشد. در بقیه موارد عوارض خفیف مانند تب، خواب آلودگی، بثورات پوستی، بی اشتهایی، کبودی، امتناع از شیر خوردن یا یبوست گزارش شد. البته بیشتر مادران این عوارض را به عوامل دیگری مانند سرماخوردگی، از شیر گرفتن یا شروع به چهار دست و پا رفتن نوزاد نسبت دادند.

اثر سیتریزین بر شیردهی و شیرمادر

– تزریق دوزهای نسبتا بالای آنتی هستامین ها می تواند سطح پایه پرولاکتین خون را در مادرانی که شیرده نیستند، یا تازه زایمان کرده اند کاهش دهد. با این حال ترشح پرولاکتین ناشی از مکیدن نوزاد تحت تاثیر مصرف آنتی هیستامین قرار نمی گیرد.
– اثر دورهای خوراکی پایین تر سیتریزین و اثر آن بر موفقیت شیردهی، هنوز مورد پژوهش قرار نگرفته است. در مادرانی که شیردهی شان به طور کامل برقرار شده است، اغلب سطح پرولاکتین اثر قابل توجهی بر توانایی شیردهی ندارد.
– یافته بالینی: در مطالعه ای روی 31 مادر که روزانه 10 یا 20 میلی گرم سیتریزین مصرف می کردند، 10 نفر کاهش محسوس در میزان شیر خود در طی 3 روز گزارش کردند.

 

منابع :

www.drugs.com/pregnancy/cetirizine.html
www.drugs.com/breastfeeding/cetirizine.html
www.drugs.com/cetirizine-hcl.html